Present Simple: questions and negatives
İndiki sadə zaman: sual və inkar
After this lesson you can
- Can form negative sentences with don't and doesn't.
- Can ask questions with do and does.
- Can answer yes/no questions correctly.
Explanation
Negative sentences
Use don't (do not) with I, you, we, they and doesn't (does not) with he, she, it.
- I don't like coffee.
- She doesn't play tennis.
After doesn't, the main verb has no -s: He doesn't like tea. (not likes)
Questions
Put Do or Does at the beginning:
- Do you like tea?
- Does he play football?
After Does, the main verb has no -s: Does she live in Baku? (not lives)
Short answers
- Yes, I **do **. / No, I don't.
- Yes, she **does **. / No, she doesn't.
Question words
Question words come first, then do/does:
- Where do you live?
- What does he want?
Azərbaycan dilində ətraflı izah
İnkar cümlələri
İndiki sadə zamanda inkar etmək üçün do not (don't) və ya does not (doesn't) işlədirik.
- I, you, we, they → don't
- he, she, it → doesn't
Nümunələr:
- I don't like coffee. (Mən qəhvə sevmirəm.)
- She doesn't play tennis. (O, tennis oynamır.)
Vacib: doesn't işlədəndə əsas feil sadə formada olur, yəni -s şəkilçisi düşür:
- He doesn't like tea. (He doesn't likes tea deyil.)
Sual cümlələri
Sual vermək üçün cümlənin əvvəlinə Do və ya Does gətiririk:
- Do you like tea? (Çay sevirsən?)
- Does he play football? (O, futbol oynayır?)
Yenə də does ilə əsas feil sadə formada olur:
- Does she live in Baku? (Does she lives deyil.)
Qısa cavablar
- Yes, I **do **. / No, I don't.
- Yes, she **does **. / No, she doesn't.
Sual sözləri ilə
What, where, when, why, how kimi sual sözləri əvvəl gəlir, sonra do/does:
- Where do you live?
- What does he want?
Azərbaycan dili ilə müqayisə
Azərbaycan dilində sual feilin sonuna -mı, -mi şəkilçisi ilə və ya intonasiya ilə verilir. İngilis dilində isə köməkçi feil (** do/does**) mütləqdir. Ona görə də You like tea? kimi sual səhvdir, Do you like tea? olmalıdır.
Examples
I don't like coffee.
Mən qəhvə sevmirəm.
She doesn't play tennis.
O, tennis oynamır.
Do you like tea?
Çay sevirsən?
Does he play football?
O, futbol oynayır?
Yes, I do.
Bəli, sevirəm.
No, she doesn't.
Xeyr, oynamır.
Where do you live?
Harada yaşayırsan?
What does he want?
O, nə istəyir?
Common mistakes
He don't like tea.
He doesn't like tea.
He, she, it ilə **doesn't** işlənməlidir, **don't** yox.
She doesn't likes coffee.
She doesn't like coffee.
**Doesn't**-dan sonra feil sadə formada olur, -s əlavə olunmur.
Do he play football?
Does he play football?
He, she, it ilə sualda **Does** işlənməlidir.
You like tea?
Do you like tea?
İngilis dilində sual üçün köməkçi feil (**do/does**) mütləqdir.
Where you live?
Where do you live?
Sual sözündən sonra **do/does** gəlir.
Vocabulary
- coffee noun
- a hot drink made from beansqəhvə“Do you like coffee?”
- live verb
- to have your home in a placeyaşamaq“I live in Ganja.”
- tea noun
- a hot drink made from leavesçay“She doesn't drink tea.”
- tennis noun
- a sport with a ball and racketstennis“They play tennis on Sundays.”
- want verb
- to wish to have somethingistəmək“He wants a new phone.”