Defining and non-defining relative clauses
Təyini və əlavə məlumat verən nisbi budaq cümlələr
After this lesson you can
- Can distinguish defining and non-defining relative clauses.
- Can use commas correctly with non-defining clauses.
- Can use who, which, that, where and whose, and know when the pronoun can be left out.
Explanation
Defining clauses
They tell us which person or thing we mean. No commas. The student who sits next to me is from Ganja. You can use that instead of who/which, and you can leave out the pronoun when it is the object: The film (that) we watched was long.
Non-defining clauses
They add extra information about someone or something already clear. Use commas. My brother, who lives in Paris, is an engineer. You cannot use that here and you cannot leave out the pronoun.
whose = possession: the girl whose phone rang. where = place.
which can refer to a whole idea: He was late, which annoyed me.
Azərbaycan dilində ətraflı izah
İki növ budaq cümlə
1. Defining (təyini), hansı insan/əşya olduğunu müəyyən edir. Bu hissəni çıxarsaq, məna natamam qalır. Vergül yoxdur.
- The woman who lives next door is a doctor., (Hansı qadın? Qonşuda yaşayan.)
2. Non-defining (əlavə), artıq bəlli olan insan/əşya haqqında əlavə məlumat verir. Çıxarsaq, cümlə yenə tam olur. Vergüllə ayrılır.
- My mother, who is a doctor, works in Baku., (Mənim bir anam var, əlavə məlumat: həkimdir.)
Azərbaycan dili ilə müqayisə
Azərbaycan dilində nisbi əvəzlik əvəzinə feli sifət işlənir və isimdən əvvəl gəlir: qonşuda yaşayan qadın. İngilis dilində isə budaq cümlə isimdən sonra gəlir: the woman who lives next door. Ona görə söz sırası öyrənənlər üçün çətindir.
Əvəzliklər
| Əvəzlik | İşlənməsi | Defining | Non-defining |
|---|---|---|---|
| who | insan | ✔ | ✔ |
| which | əşya, heyvan | ✔ | ✔ |
| that | insan, əşya | ✔ | ✘ |
| whose | yiyəlik (-ın/-in) | ✔ | ✔ |
| where | yer | ✔ | ✔ |
- Baku, which is on the Caspian Sea, is a big city. (that olmaz!)
- That's the man whose car was stolen., Maşını oğurlanan adam.
Əvəzliyi buraxmaq
Defining budaq cümlədə əvəzlik obyekt rolundadırsa, onu buraxmaq olar:
- The book (that) I bought is great., I subyektdir, that obyektdir → buraxıla bilər.
- The man who called you, who subyektdir → buraxıla bilməz.
Non-defining cümlələrdə əvəzlik heç vaxt buraxılmır.
which bütün cümləyə aid ola bilər
He passed the exam, which surprised everyone., burada which bütün fikrə (imtahandan keçməsinə) aiddir.
Examples
The teacher who taught me English now works in Turkey.
Mənə ingilis dili öyrədən müəllim indi Türkiyədə işləyir.
Defining: hansı müəllim?
My grandfather, who is 85, still walks every day.
85 yaşlı babam hələ də hər gün gəzir.
Non-defining: vergüllə
The laptop (that) I bought last year is already slow.
Keçən il aldığım noutbuk artıq yavaş işləyir.
Obyekt əvəzliyi buraxıla bilər
Sheki, which is famous for its sweets, is in the north.
Şirniyyatı ilə məşhur olan Şəki şimaldadır.
That's the woman whose son plays for the national team.
Bu, oğlu milli komandada oynayan qadındır.
This is the café where we first met.
Bu, ilk dəfə görüşdüyümüz kafedir.
She forgot my birthday, which really upset me.
O, ad günümü unutdu və bu, məni çox üzdü.
which bütün fikrə aiddir
Common mistakes
My father, that is a pilot, travels a lot.
My father, who is a pilot, travels a lot.
Non-defining (vergüllü) budaq cümlədə that işlənmir.
The man which helped me was very kind.
The man who helped me was very kind.
İnsan üçün who (və ya that) işlənir, which yox.
The book that I read it was interesting.
The book that I read was interesting.
Əvəzlik (that) artıq obyekti əvəz edir, it təkrar olunmur. Azərbaycan dilindən fərqli quruluşa görə bu səhv tez-tez olur.
The girl who her bag was stolen called the police.
The girl whose bag was stolen called the police.
Yiyəlik mənası üçün whose işlənir.
Baku which is the capital is a big city.
Baku, which is the capital, is a big city.
Bakı yeganədir, budaq cümlə əlavə məlumatdır, vergül lazımdır.
Vocabulary
- famous for phrase
- known by many people because of something...ilə məşhur“Lankaran, which is famous for its tea, is in the south.”
- landmark noun
- a building or place that is easy to recognisegörməli yer, simvolik bina“The Flame Towers are a landmark that everyone knows.”
- located adjective
- in a particular placeyerləşən“The hotel, which is located near the sea, has a pool.”
- owner noun
- a person who owns somethingsahib“The owner, whose name is Rauf, opened the shop in 2010.”
- surprise verb
- to make someone feel surprisedtəəccübləndirmək“He arrived early, which surprised everyone.”