Advanced word formation
Mürəkkəb söz yaradıcılığı
After this lesson you can
- Can form nouns, verbs, adjectives and adverbs from a single root word.
- Can choose the correct negative prefix (un-, in-, im-, il-, ir-, dis-, mis-).
- Can complete exam-style word formation tasks, including spelling changes.
Explanation
One root can produce several parts of speech: succeed → success → successful → successfully. Learn whole word families, because suffix choice is often not predictable.
Verbs can be formed with -en (widen), -ise (modernise), -ify (simplify) and en- (enable). Negative prefixes include un-, in-, im- (before p, m, b), il- (before l), ir- (before r), dis-, mis- (wrongly) and non-. Other prefixes change meaning: over-, under-, re-, co-, pre-, post-.
Watch spelling: y → i (happiness), dropping final e (creative), doubling consonants (beginner).
In exam tasks, look at the words around the gap to decide the part of speech, check whether the meaning needs to be negative, and check whether the noun should be plural.
Azərbaycan dilində ətraflı izah
Söz ailələri
Bir kökdən bir neçə nitq hissəsi yaranır:
| Fel | İsim | Sifət | Zərf |
|---|---|---|---|
| succeed | success | successful | successfully |
| differ | difference | different | differently |
| rely | reliability | reliable | reliably |
| strengthen | strength | strong | strongly |
Azərbaycan dilində də şəkilçilər eyni işi görür (uğur – uğurlu – uğurla), amma ingilis dilində şəkilçi seçimi çox vaxt qaydaya yox, sözə bağlıdır – ona görə söz ailələrini bütöv öyrənmək lazımdır.
Fel yaradan şəkilçilər
- -en: wide → widen, short → shorten, strength → strengthen
- -ise/-ize: modern → modernise, real → realise
- -ify: simple → simplify, pure → purify
- en-: able → enable, courage → encourage
İnkar prefiksləri
- un-: unlikely, unaware, unemployment
- in-: inaccurate, insufficient
- im- (p, m, b qarşısında): impossible, immature
- il- (l qarşısında): illegal, illogical
- ir- (r qarşısında): irrelevant, irresponsible
- dis-: disagree, dishonest, disadvantage
- mis- (səhv): misunderstand, mislead
- non-: non-existent, non-profit
Mənanı dəyişən digər prefikslər
over- (həddən artıq): overestimate; under- (az): underpaid; re- (yenidən): rebuild; co- (birgə): co-author; pre-/post-: pre-war, postgraduate.
İmla dəyişiklikləri
- -y → -i: happy → happiness, rely → reliable
- Son -e düşür: create → creative, argue → argument (amma manage → management)
- Samit qoşalaşır: begin → beginner, forget → forgettable
İmtahan strategiyası
- Boşluqdan əvvəl və sonrakı sözə baxın: artikldan sonra isim, isimdən əvvəl sifət, feldən sonra zərf gəlir.
- Mənaya baxın: cümlə inkar məna tələb edirmi?
- Cəm forması lazımdırmı? (many difficulties)
Examples
The plan was a complete success.
Plan tam uğur idi.
She successfully completed her degree in three years.
O, dərəcəsini üç ilə uğurla bitirdi.
The new road will widen access to the villages.
Yeni yol kəndlərə çıxışı genişləndirəcək.
It is illegal to drive without insurance.
Sığortasız maşın sürmək qanunsuzdur.
His comments were irrelevant to the discussion.
Onun şərhləri müzakirəyə aidiyyəti olmayan idi.
I think you misunderstood my question.
Məncə, sualımı səhv başa düşdün.
Many workers feel underpaid and overworked.
Bir çox işçi az maaş aldığını və həddən artıq işlədiyini hiss edir.
Common mistakes
It's unpossible to finish today.
It's impossible to finish today.
p hərfi ilə başlayan sözlərdə inkar prefiksi adətən im- olur.
He is very responsibility.
He is very responsible.
very-dən sonra sifət gəlir; responsibility isimdir.
She speaks English very fluent.
She speaks English very fluently.
Feli təyin etmək üçün zərf (-ly) lazımdır.
The company is famous for its reliablity.
The company is famous for its reliability.
rely → reliable → reliability: imlaya diqqət edin.
Vocabulary
- enable verb
- to make it possible for someone to do somethingimkan vermək“The scholarship enabled her to study abroad.”
- insufficient adjective
- not enoughkifayət etməyən“There was insufficient evidence to convict him.”
- irrelevant adjective
- not connected with the subject being discussedaidiyyəti olmayan“Your age is irrelevant to this job.”
- mislead verb
- to make someone believe something that is not trueçaşdırmaq, yanlış yönləndirmək“The advert misled customers about the price.”
- overestimate verb
- to think something is bigger or better than it really ishəddən artıq qiymətləndirmək“Don't overestimate your abilities.”
- strengthen verb
- to make something strongergücləndirmək“The exercise strengthens your back muscles.”