Pronunciation: -ed endings
Tələffüz: -ed sonluqları
After this lesson you can
- Can pronounce the three -ed endings /t/, /d/ and /ɪd/ correctly in regular past forms.
- Can decide which ending to use based on the final sound of the verb.
- Can avoid adding an extra syllable to words like worked, played and called.
Explanation
Three sounds
Regular past forms are always spelled -ed, but pronounced in three ways:
- /ɪd/ (extra syllable) after t and d sounds: wanted, needed, visited, decided.
- /t/ after voiceless sounds p, k, s, sh, ch, f, x: worked, stopped, watched, laughed, danced.
- /d/ after voiced sounds and vowels: played, called, lived, cleaned, studied.
Only /ɪd/ adds a syllable. Worked has one syllable, not two.
Tip
Touch your throat and say the last sound. If it vibrates, it is voiced → /d/. If not → /t/. Remember it is the sound that matters, not the letter: dance ends in /s/, so danced ends in /t/.
Azərbaycan dilində ətraflı izah
Yazı eyni, səs fərqli
worked, played, wanted, üçü də -ed ilə yazılır, amma sonları fərqli səslənir. Azərbaycan dilində söz necə yazılırsa, demək olar ki, elə də oxunur, ona görə şagirdlər hər -ed sonluğunu "-ed" kimi ayrıca heca ilə oxuyurlar: work-ed ✗. Bu, ən geniş yayılmış tələffüz səhvlərindən biridir.
Üç qayda
1. /ɪd/, əlavə heca (yalnız t və d səsindən sonra)
- want → wanted /ˈwɒntɪd/, need → needed, visit → visited, decide → decided
- Yalnız burada söz bir heca uzanır.
2. /t/, kar samitlərdən sonra Son səs p, k, s, sh, ch, f, x olanda:
- work → worked /wɜːkt/, stop → stopped /stɒpt/, watch → watched /wɒtʃt/, laugh → laughed /lɑːft/, dance → danced /dɑːnst/
- Əlavə heca yoxdur: worked bir hecadır!
3. /d/, cingiltili samitlər və saitlərdən sonra Son səs b, g, v, z, l, m, n, r və ya sait olanda:
- play → played /pleɪd/, call → called /kɔːld/, live → lived /lɪvd/, clean → cleaned, study → studied
Necə yoxlamaq olar?
Barmaqlarınızı boğazınıza qoyun və son səsi deyin. Titrəyiş varsa, cingiltili (/d/). Titrəyiş yoxdursa, kar (/t/). Azərbaycan dilində də bu fərq var: b–p, d–t, g–k, z–s, v–f.
Diqqət: hərf yox, SƏS vacibdir
dance "e" ilə bitir, amma son səs /s/-dir → danced /t/. fix son səsi /ks/ → fixed /t/.
Tipik səhv
- ✗ play-ed /ˈpleɪed/ → ✓ /pleɪd/
- ✗ ask-ed /ˈɑːsked/ → ✓ /ɑːskt/
- /ɪd/ sonluğunu unutmaq: ✗ want'd → ✓ wan-ted
Examples
I worked late yesterday. /wɜːkt/
Dünən gec saata qədər işlədim.
/t/, bir heca
We played chess after dinner. /pleɪd/
Şam yeməyindən sonra şahmat oynadıq.
/d/
She wanted a new bike. /ˈwɒntɪd/
O, yeni velosiped istədi.
/ɪd/, əlavə heca
He washed the car and cleaned the windows.
O, maşını yudu və pəncərələri təmizlədi.
washed /t/, cleaned /d/
They visited their aunt and decided to stay for dinner.
Onlar xalalarına baş çəkdilər və şam yeməyinə qalmağa qərar verdilər.
hər ikisi /ɪd/
I called you but you didn't answer.
Sənə zəng etdim, amma cavab vermədin.
called /d/
Common mistakes
worked pronounced /ˈwɜːked/ (two syllables)
worked /wɜːkt/ (one syllable)
-ed yalnız t/d səsindən sonra ayrıca heca olur.
played pronounced /ˈpleɪed/
played /pleɪd/
Saitdən sonra -ed sadəcə /d/ kimi oxunur, heca əlavə olunmur.
wanted pronounced /wɒnt/ or /wɒntd/
wanted /ˈwɒntɪd/
t ilə bitən feillərdə /ɪd/ əlavə heca mütləqdir, yoxsa indiki zamana bənzəyir.
danced pronounced with /d/ because it ends in 'e'
danced /dɑːnst/ with /t/
Hərfə yox, son səsə baxın: dance /s/ səsi ilə bitir → /t/.
Vocabulary
- ending noun
- the last part of a wordsonluq, şəkilçi“The -ed ending shows the past.”
- pronounce verb
- to make the sound of a wordtələffüz etmək“How do you pronounce this word?”
- repeat verb
- to say or do something againtəkrarlamaq“Listen and repeat.”
- syllable noun
- a unit of sound in a wordheca“'Banana' has three syllables.”
- voiced adjective
- made with vibration in the throatcingiltili (səs)“/b/ and /d/ are voiced sounds.”
- voiceless adjective
- made without vibration in the throatkar (səs)“/p/ and /k/ are voiceless sounds.”