Present Perfect: life experience (ever/never)
Present Perfect: həyat təcrübəsi (ever/never)
After this lesson you can
- Can form Present Perfect affirmative, negative and question sentences with regular and common irregular verbs.
- Can talk about life experiences using ever and never.
- Can ask and answer Have you ever...? questions with short answers.
Explanation
Present Perfect for experience
We use the Present Perfect to talk about experiences in our life up to now, when the exact time is not important.
Form: have/has + past participle (V3).
- I have tried Indian food.
- He has never been to Spain.
- Have you ever seen snow?
ever = at any time (mostly in questions). never = at no time; it is already negative, so do not add not.
Short answers: Yes, I have. / No, I haven't.
been = went and came back; gone = went and is still there.
Do not use finished time words (yesterday, last year, in 2019) with the Present Perfect. Use the Past Simple for those.
Azərbaycan dilində ətraflı izah
Present Perfect nə üçündür?
Bu dərsdə Present Perfect-in ən sadə istifadəsini öyrənirik: həyat təcrübəsi. Biz hadisənin nə vaxt baş verdiyini demirik, sadəcə həyatımızda bu təcrübənin olub-olmadığını bildiririk.
- I have visited London. – Mən Londonda olmuşam.
- She has never eaten sushi. – O, heç vaxt suşi yeməyib.
Azərbaycan dilində bunu çox vaxt -mış/-miş şəkilçisi ilə deyirik: olmuşam, görmüşəm, yeməmişəm. Bu, ingiliscə Present Perfect-ə çox yaxındır.
Quruluş
| Forma | Nümunə |
|---|---|
| Təsdiq | I/You/We/They have + V3 → I have seen it. |
| Təsdiq (he/she/it) | has + V3 → She has seen it. |
| İnkar | haven't / hasn't + V3 |
| Sual | Have you ever + V3? |
V3 – feilin üçüncü forması (past participle). Düzgün feillərdə V3 = V2: work → worked → worked. Düzgün olmayan feilləri isə əzbərləmək lazımdır: go → went → gone, see → saw → seen, eat → ate → eaten, be → was/were → been.
ever və never
- ever – «nə vaxtsa, heç» mənasında, əsasən sualda: Have you ever flown in a plane?
- never – «heç vaxt»; cümləni özü inkar edir, ona görə not əlavə etmirik: I have never flown. (✗ I haven't never flown.)
- Hər ikisi have/has ilə V3 arasında durur.
Qısa cavablar
Have you ever been to Gəncə? – Yes, I have. / No, I haven't.
been yoxsa gone?
- She has been to Paris. – Parisdə olub və qayıdıb.
- She has gone to Paris. – Parisə gedib, hələ oradadır.
Diqqət
Konkret keçmiş vaxt (yesterday, in 2020, last week) desəniz, artıq Past Simple lazımdır: I went there in 2020. Present Perfect-də belə vaxt ifadələri işlənmir.
Examples
I have visited Istanbul three times.
Mən İstanbulda üç dəfə olmuşam.
Have you ever ridden a horse?
Heç at minmisən?
She has never seen the sea.
O, heç vaxt dəniz görməyib.
never özü inkardır, not lazım deyil.
We haven't tried this restaurant.
Biz bu restoranı sınamamışıq.
My brother has been to Japan.
Qardaşım Yaponiyada olub.
been = gedib qayıdıb
Has he ever met a famous person?
O, heç məşhur bir adamla tanış olub?
They have lived in three different countries.
Onlar üç fərqli ölkədə yaşayıblar.
Common mistakes
I have never not been to Paris.
I have never been to Paris.
never artıq inkar mənası verir. İngilis dilində ikiqat inkar olmur, Azərbaycan dilindəki «heç vaxt getməmişəm» quruluşunu birbaşa köçürməyin.
Have you ever went to Baku?
Have you ever been to Baku?
have-dən sonra V2 (went) yox, V3 gəlir. go üçün təcrübə mənasında adətən been işlənir.
I have seen this film yesterday.
I saw this film yesterday.
yesterday kimi bitmiş vaxt ifadəsi ilə Present Perfect işlənmir, Past Simple lazımdır.
She have visited Rome.
She has visited Rome.
he/she/it ilə has işlənir.
Did you ever eat sushi?
Have you ever eaten sushi?
Ümumi həyat təcrübəsini soruşanda Have you ever...? sualı daha təbiidir.
Vocabulary
- abroad adverb
- in or to a foreign countryxaricdə, xaricə“Have you ever lived abroad?”
- climb verb
- to go up something, often using hands and feetdırmanmaq“He has climbed Shahdag.”
- famous adjective
- known by many peopleməşhur“I have never met a famous singer.”
- lose verb
- to be unable to find somethingitirmək“Have you ever lost your phone?”
- once adverb
- one timebir dəfə“I have been to Moscow once.”
- ride verb
- to sit on a horse, bike or motorbike and control itminmək, sürmək (at, velosiped)“Have you ever ridden a camel?”
- try verb
- to do or taste something to see if you like itsınamaq, dadına baxmaq“I have never tried snails.”